Pragmatizm nedir?

Pragmatizm, 1870’li yıllarda ilk kez ortaya çıkmış ancak 20. yüzyılın başında popüler hale gelmiş bir Amerikan felsefesidir. Pragmatizme göre; bir fikrin ya da önermenin gerçek anlamı, her türlü niteliğinden bağımsız olarak gözlemlenebilir pratik sonuçlarına bağlıdır. Pragmatistler, felsefi kavramları soyutlamalara dayanarak değil, sağladıkları kazanımlara bağlı olarak değerlendirirler. Pragmatizme göre; gerçeklik ve doğruluk insanın bakış açısıyla değişebilen…

Pozitivizm (olguculuk) Nedir? Pozitivistler neden eleştirilir?

Pozitivizm, bilgiye ancak deney ve gözlem yaparak elde edilen verilerin, akıl ve mantık süzgecinden geçirilmesi ile ulaşılabileceğini savunan düşünce akımıdır. Doğası itibari ile tüm doğa bilimleri, pozitivist bir anlayışla hareket eder. Pozitivizm, sosyal bilimlerin doğmasına ve gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Pozitivist düşüncenin ilk izlerinin Antik Yunan’a kadar geri gitmesine ve pozitivizm terimini ilk kez kullanan ismin…

Modernizm ve Postmodernizm arasında ne fark vardır?

Her bireyin yaşam felsefesi kendine özgüdür ve benzer yaşam görüşüne sahip bireyler, bir araya gelme eğilimi gösterirler. Bu eğilim, tarih boyunca insanoğlunun düşüncelerini etkileyen çok sayıda düşünce okulunun (ekol) doğmasını sağlamıştır. Bu makalemizde günümüz insanını derinden etkileyen ve felsefe tarihinin güçlü ekolleri arasında yer alan modernizm ve postmodernizm arasındaki farkları özetleyeceğiz. Her ikisinin de tanımlaması belirsizlikler…

Stoacı düşünceye göre mutluluğa giden yolun 4 anahtarı!

Yaşam bazen çok kötü gidebiliyor. Hatta bazen onu iade etmek istiyoruz. Psikolog Albert Ellis yaşamın zorlukları ile baş etmenin en iyi yolunun “kabullenmek” olduğunu ileri sürer. Hayatın istediğimiz her şeyi bize vermesini beklemek, saçma ve gülünçtür. Üstelik bu beklentinin büyük bir hayal kırıklığı dışında bir getirisi olamaz. “Amor Fati” kavramı yaşamın getirdiği acı, tatlı her şeyi…

Jean-Paul Sartre’a göre “Kötü Kader” nedir?

Yapmamam gerektiğini biliyorum ama elimde değil, kendimi alıkoyamıyorum diye ne kadar ısrar edersek edelim, aslında hepimiz gayet iyi biliyoruz ki her şeyi bilerek ve isteyerek yapıyoruz. Varoluşçu filozof Jean-Paul Sartre’a göre insanlar her yerde ve her zaman tamamıyla özgürdür. Ancak özgürlüğün hiç de yabana atılmayacak ağır bir bedeli vardır. Bu bedel, kararların mutlak sorumluluğunu atılan…

Pythagoras (Pisagor) kimdir?

Sokrates’ten önceki dönemde yaşamış olan filozofların en ünlüsü (Hatta birçoklarına göre Herakleitos’tan bile daha ünlüdür.) Pythagoras’tır. Sisam’da doğmuş, MÖ 570-497 yılları arasında yaşamıştır. Pythagoras’ın çok yönlü bir dahi olduğunu söyleyebiliriz. Birçoğumuzun ortaokul sıralarında öğrendiği Pisagor Teoremi, matematik alanındaki dehasının en büyük göstergesidir. Bir sayının “karesi” ve “küpü” düşüncesini ilk bulan ve böylelikle geometrik kavramlara aritmetiği uygulayan…

Akhilleus (Aşil) ve Kaplumbağa Paradoksu

Paradoks; yanlış bir sonuca götüren mantıksal açıdan kusursuz bir kanıtlama veya açıkça doğru gibi görünen iki savın arasındaki çatışma olarak tanımlanabilir. Paradoks konusunu açıklamak için, iki bin beş yüz yıllık bir geçmişe sahip olan, felsefe tarihinin paradokslar üretme konusunda ustalığı ile ünlü Elealı Zenon’un meşhur Akilleus ve Kaplumbağa Paradoksu’nu özetlemek yerinde olacaktır. Zenon Kimdir? Zenon,…

Herakleitos kimdir? Onu bunca önemli kılan nedir?

Batı felsefesinin felsefi bir sistem geliştiren ilk filozofu olan Herakleitos, sıklıkla alıntı yapılan filozofların da ilkidir. MÖ 6. yüzyılda Efes’te yaşamıştır. Batı felsefe tarihinde felsefi bir sistem ortaya koyan ilk filozoftur. Bu makalede felsefe tarihini derinden etkileyen düşüncesinin temel taşları kısaca özetlenmiştir. Karşıtların birliği düşüncesi Herakleitos’a göre, tepeye çıkan yol ile tepeden inen yol, karşıt yönlere…

Stoacılığı anlamak!

Roma İmparatorluğu’nun hâkim felsefesi olan Stoacılık örgütlü bir hareket olarak yaklaşık beş yüzyıl boyunca devam etmiştir. Bu dönemde Yunan Felsefesi, “Yunan” olmaktan çıkmış ve uluslararası bir boyut kazanmıştır. Daha çok ahlak felsefesi ile öne çıkan Stoacılık aslında insan yaşamının bütününü kucaklayan bir felsefedir. Tarihi İlk Stoacı filozofların çoğunluğu Suriyeli, sonrakilerin büyük bölümü ise Romalıdır. Stoacılığın en önemli…

Agnostisizm Nedir?

Tanrının varlığının ve yokluğunun bilinemeyeceğini ileri süren felsefi akıma Agnostisizm veya bilinmezcilik denir. Bu felsefi akımı benimsemiş kişilere de Agnostik veya bilinmezci denir. Agnostikler tanrının varlığı veya yokluğu sorununun bilimsel olarak ispatlanabilecek bir sorun olmadığını, insanın bu soruya bir yanıt verme çabasının ise anlamsız olduğunu ileri sürerler. Agnostisizm genel olarak şüpheci bir yaklaşım benimser. Gerçeklere ulaşmakta…

Sayfa 1 / 3123