Yanlış Ortaklık Etkisi (The False Consensus Effect) Nedir?

Düşünce, davranış ve duygularınız toplumun geneli ile ne oranda benzerdir? Sık sık “benim yerimde kim olsa aynını yapardı” diye düşünür müsünüz? Hepimizin hayatında varlıklarını fark etmediğimiz pek çok bilişsel ön yargı çeşidi var. Farkında olmayışımız yani bu ön yargıları rasyonel çıkarımlarmış gibi görmemiz nedeniyle de aslında yapmayacağımız hatalar yapıyoruz. Bu makalede bilişsel bir ön yargı…

Zipf Kanunu Nedir?

Zipf kanunu, 1930’lu yıllarda Amerika’da Harvard Üniversitesi’nde dilbilim profesörü olan George Kingsley Zipf, tarafından geliştirilmiştir. Bu yüzden onun adı ile anılan yasa, istatistiki bir durumun deneysel keşfine dayanmaktadır. Basit Tarif Hangi dilde olursa olsun herhangi bir metinde geçen sözcükler, kullanılma sıklığına göre sıralandığında oluşan listede her zaman geçerli bir kural vardır. Sıralama listesindeki sözcüklerin sıra numarası…

Kaos Teorisi Nedir?

Kaos teorisi sürprizin bilimi olarak tanımlanabilir. Doğrusal olmayan ve öngörülemeyen sistemleri ele alır ve beklenmeyenleri beklememizi öğretir. Bilimsel alanların çoğu, yerçekimi, kimyasal reaksiyonlar ve elektrik gibi öngörülebilir modellerle ilgilenir. Kaos teorisi ise türbülans, hava durumu ve borsa gibi tahmin edilmesi veya kontrol edilmesi tamamen imkânsız olan modellerle ilgilidir. Bu fenomen, genellikle doğanın sınırsız karmaşıklığını ele…

Şarap Nasıl Şampanya Olur?

Bir şarap türü olmasına rağmen şampanya, genellikle farklı bir içki kategorisi gibi algılanır. Çünkü pek çok özelliği şaraptan farklıdır. Şarabın nasıl şampanyaya dönüştüğünü öğrenmek istiyorsanız okumaya devam edebilirsiniz. Tarihi Bugün sofistike bir içki olan şampanya, geçmişte pek itibarlı bir içki sayılmazdı. Hatta zamanında pek çok şarap uzmanı, üretilmemesi gerektiğini savunmuştur. 1688 yılında Fransız bir din adamı…

Kırık Cam Safsatası Nedir?

Halk arasında “asılsız söz” anlamında kullanılan “safsata” kelimesi, bilimsel terim olarak kullanıldığında “akıl yürütme sırasında yapılan mantık hatası” demektir. Hayatımızın her alanına sızan safsataları tanımak ve tanımlamak, büyük hatalar yapmamıza neden olan tuzakları fark etmek anlamına geldiğinden önemlidir. Bugünkü yazımızda “Kırık Cam Safsatası“nı özetleyeceğiz. Bu safsata türünü tespit etme pratiği yapmak isterseniz herhangi bir ekonomi…

Endemik, Pandemik ve Epidemik Arasında Ne Fark Vardır?

Endemik, epidemik ve pandemik terimlerini salgın hastalıklarla ilgili olduğunu birçoğumuz biliyoruz. Ancak bu terimler sıklıkla birbirinin yerine kullanılıyor ve sanki hepsi de kabaca salgın demekmiş gibi algılanıyor. Endemik, pandemik ve epidemik ne demektir ve aralarında ne gibi farklar vardır? Konu halk sağlığı olduğunda endemik, epidemik ve pandemik terimlerinin hepsi hastalığın yayılmasını belirtir ancak yayılma derecesi…

Melez Gücü Nedir?

İki farklı ırkın çiftleştirilmesi ile elde edilen organizmanın büyüme hızı, boyutu, üretkenliği vb. bazı özelliklerinin artış göstermesine melez gücü denir. Melez gücü terimi yerine melez azmanlığı ve heterosis terimlerimleri de kullanılır. İki türün genetik katkılarının karışımıyla elde edilen gelişmeyi ifade eder. Melez gücü ve soy içi üreme krizi (akraba evliliği) fenomenleri hakkındaki ilk açıklamalar efsanevi…

Mandela Etkisi Nedir?

Irk ayrımcılığı ile mücadelenin simgesi haline gelmiş Güney Afrika’nın eski Cumhurbaşkanı Nelson Mandela, 2013 yılında ölmüştür. Ancak Mandela 2013 yılında öldüğünde, Mandela’nın 80’li yıllarda öldüğüne yemin edecek kadar emin olduğunu söyleyen insanlar ortaya çıkmıştır. Hatta bunlardan bazıları, Mandela’nın cenazesini televizyonda izlediklerini ve sevgili eşinin dokunaklı konuşmasını dinlediklerini iddia etmiştir. Peki bu nasıl oluyor? Birbirini tanımayan insanlar,…

Astronot ve Kozmonot Arasında Ne Fark Vardır?

Astronot ve kozmonot terimleri, uzay uçuş programlarında görev alan insanlar için kullanılır ve neredeyse aynı anlama gelirler. Ancak arada bazı farklılar da vardır. Temel Fark Bu terimler, Ruslarla Amerikalıların uzay çalışmaları konusundaki rekabeti sonucunda ortaya çıkmıştır. Rus Uzay Ajansı tarafından eğitilmiş ve sertifikalandırılmış insanlara kozmonot, NASA, ESA, CSA veya JAXA tarafından eğitilmiş sertifikalandırılmış insanlara ise astronot…

“Status Quo Bias” Nedir? Davranışlarımızı Nasıl Etkiler?

Eğer bir karar aşamasındaysanız ve kararınız mevcut durumun devam etmesi yönünde olacak gibi görünüyorsa durun ve kararınızı kesinleştirmeden önce bu yazıyı okuyun. Çünkü mevcut durumu devam ettirme eğiliminin etkisinde olabilirsiniz. Status Qua Bias Nedir? Status Qua Bias, dilimize statüko ön yargısı, statüko yanılgısı veya mevcut durumu koruma eğilimi olarak çevrilebilir. Son derece güçlü ve yaygın…

Sayfa 4 / 19« İlk...23456...10...Son »